Welkom op deze website ter ondersteuning van HR-leerprocessen

Dr. Jelle Dijkstra: Het HR-vak is sterk in beweging. Enerzijds neemt de behoefte aan HR-adviezen toe, anderzijds is HR niet langer het exclusieve domein van de HR-professionals. Een belangrijk gedeelte van het werk (met name het administratief beheersmatige deel) wordt in toenemende mate in online applicaties ondergebracht. Aan de andere kant wordt het belang van een professionele, kwalitatief goede ondersteuning van het management groter.

De HR-professional van de toekomst is een door managers gewaardeerde collega die tijdig wordt ingeschakeld bij het nemen van strategische beslissingen die grote consequenties hebben voor het personeel. Veel strategische ontwikkelingen zijn alleen te realiseren als de organisatie en het personeel hierop worden voorbereid. Voor HR-professionals ligt hier een grote uitdaging. Zij kunnen significant bijdragen aan de ontwikkeling van de organisatie. Een goede vakopleiding is hiervoor noodzakelijk.

Deze website hoort bij het Handboek HRM en is bedoeld als informatie- en kennisuitwisseling-platform voor HR-professionals, studenten die zich in HR willen bekwamen en docenten die leerprocessen van studenten professioneel willen ondersteunen. Op deze website treft u het volgende aan:
  • Introductie
  • Voorwoord en inleiding (visie op HR en ontwikkeling van het HR-vakgebied)
  • Inhoudsopgave
  • Cases, opdrachten, artikelen en andere lesmaterialen
  • Errata
  • Links
  • Docentenhandleiding en extra docentenmateriaal
  • Bestel het boek
  • Contact

  • Terug naar boven

    Introductie

    Het handboek is ontstaan als product van tientallen jaren vakontwikkeling op HR-gebied. Het is het resultaat van een voortdurende kruisbestuiving van theorie, praktijkervaring, uitwisseling met wetenschappers en vakgenoten, discussies in weblogs en elders op internet.

    Het boek is geen eindproduct maar eerder een soort momentopname in een ontwikkelingsproces dat continu doorgaat. Het zal steeds aangepast worden aan wijzigende omstandigheden en nieuwe inzichten. De introductie van het handboek wordt ondersteund door een comité van aanbeveling waarin wetenschappers/lectoren HRM en HR-directeuren van bedrijven en non-profit organisaties het boek van harte aanbevelen.

    Ter ondersteuning van de introductie is een boek gemaakt met interviews met 14 leden van het comité van aanbeveling. In de interviews geven zij aan:
    • hoe zij tegen het HR-vak aankijken,
    • welke ontwikkelingen zij hierin zien,
    • welke eisen dit stelt aan de HR-professionals,
    • welke bijdragen beroepsopleidingen kunnen spelen bij het ontwikkelen van de kwaliteiten van toekomstige professionals en
    • wat zij vinden van het handboek en de betekenis die dat kan hebben voor de verdere ontwikkeling van het HR-vak.
    Via ‘print on demand’ kunt u het boek voor € 10,- bestellen via het secretariaat van Jelle Dijkstra:
    Stuur uw gegevens naar secretariaat@dijkstra-oapm.nl

    Het leent zich prima als (zelf)studiemateriaal in de introductiefase van het HR-curriculum.


    Terug naar boven

    Cases, opdrachten, artikelen en andere hulpmiddelen

    Ter ondersteuning van het leerproces is materiaal verzameld. Enerzijds is dit afkomstig uit de eigen adviespraktijk van Jelle Dijkstra en Dijkstra Organisatieadvies & Personeelsmanagement. Anderzijds is het afkomstig van diverse andere bronnen (o.a. inernet). Het materiaal kan onder andere worden gebruikt om over na te denken en te discussieren.

    De materialen zijn per hoofdstuk geordend:

    Deel I: Analyse van de organisatie en het personeelsbestand
    1. Analyse van de organisatie
    2. Kwantitatieve analyse van het personeelsbestand
    3. Kwalitatieve analyse van het personeelsbestand
    Deel II:Ontwikkelen van strategisch HR-beleid
    4. HR-beleid
    5. HR-prioriteit
    Deel III:Creëren van een goede basis voor implementatie
    6. Organisatie en HR
    7. Ontwikkelen van professionele kwaliteiten van de HR-adviseur
    Deel IV:Implementatie van het HR-beleid: HR-inetrventies in de praktijk
    8. Ontwerpen en doorvoeren van verandering
    9. Ontwikkelen van de organisatie
    10. Personeelsplanning
    11. Verbetering van prestaties en productiviteit
    12. Leren en ontwikkelen van werknemers en leidinggevenden
    13. In-, door-, en uitstroom en behoud van personeel


    Terug naar boven

    Docenten materialen

    Bij het Handboek HRM zijn twee docenten handleidingen gemaakt. Eén handleiding voor HRM docenten P&A en één voor HRM docenten op niet-P&A opleidingen. De handleiding ondersteunt de docent bij het zelf vormgeven van zijn of haar lesprogramma's.

    Download hier de handleiding: Docentenhandleiding Handboek HRM voor HRM docenten P&A.
    Download hier de handleiding: Docentenhandleiding Handboek HRM van andere opleidingen.

    Extra docenten materiaal

    Voorbeelden van het gebruik van het handboek HRM kunt u hier bekijken.
    Voor hoofdstuk 1 is een docentenleidraad beschikbaar.

    Cases, Opdrachten, Artikelen en andere hulpmiddelen

    Bekijk vooral ook de grote hoeveelheid extra ondersteunend materiaal bij elk hoofdstuk in de vorm van Cases, Opdrachten en Artikelen op deze website. (TOTAAL MEER DAN 100!)

    Het boek "Verfrissende inzichten en visies op human resources"

    Enkele docenten hebben extra exemplaren opgevraagd van het boek "Verfrissende inzichten en visies op human resources" dat in samenwerking met Xerox en Dijkstra Organisatieadvies en Personeelsmanagement is gemaakt. De docenten hebben dit besteld voor gebruik in de lessen, met name om studenten een indruk te geven van het HR-vak.
    Wellicht heeft ook u behoefte aan extra exemplaren voor gebruik in uw lesprogramma's. Dit boek is bijv. te gebruiken als "opwarmer" om enthousiasme aan te kweken bij studenten voor het HR-vak. U kunt uw eventuele bestelling opgeven via secretariaat@dijkstra-oapm.nl.


    Terug naar boven

    Visie op HR, Voorwoord en Inleiding

    In het voorwoord staan de belangrijkste overwegingen die tot het schrijven van het boek hebben geleid.
    De inleiding bevat op hoofdlijnen de visie op de ontwikkeling van het HR-vak, een reactie op de discussies over het Angelsaksische en Rijnlandse denken en de opzet van het boek.
    Via onderstaande links kunt u kennis nemen van het voorwoord en de inleiding van het boek:

    1. Voorwoord
    2. Inleiding


    Terug naar boven

    Inhoudsopgave Handboek Human Resources Management

    Voorwoord
    Dankwoord
    Inleiding

    Deel I Analyse van de organisatie en het personeelsbestand
    Hoofdstuk 1 Analyse van de organisatie

    Inleiding
    1.1 Analyse van missie, doelstellingen en strategie van de organisatie
    1.2 Analyse van bedrijfsprocessen
    1.3 Van 'stand-alone' naar netwerkorganisaties
    1.4 Analyse van functies en organisatiestructuur
    1.5 Analyse van de organisatiecultuur
    1.6 Analyse van leiderschap en leidinggeven
    1.7 Analyse van de arbeidsverhoudingen
    1.8 Analyse van de arbeidsomstandigheden

    Hoofdstuk 2 Kwantitatieve analyse van het personeelsbestand

    Inleiding
    2.1 Kwantitatieve analyse van het personeelsbestand
    2.2 Taak-tijdanalyse
    2.3 Performance- of prestatieanalyse
    2.4 Analyse van in-, door- en uitstroom
    2.5 Analyse van kosten en opbrengsten van het personeelsbestand
    2.6 Gebruik van geavanceerde analysetechnieken
    2.7 Ontwikkeling van een adequate informatievoorziening

    Hoofdstuk 3 Kwalitatieve analyse van het personeelsbestand

    Inleiding
    3.1 Competentieanalyse
    3.2 Employabilityanalyse
    3.3 Fitheidsanalyse
    3.4 Werken met kwaliteitskaarten van personeel


    Deel II Ontwikkelen van strategisch HR-beleid
    Hoofdstuk 4 HR-beleid

    Inleiding
    4.1 Vertaling van de bedrijfsstrategie naar een HR-beleid
    4.2 Het ontwikkelen van een HR-factorenmodel
    4.3 Keuze van HR-prioriteiten
    4.4 Het opstellen van een HR-beleidsplan dat indruk maakt
    4.5 Werken met de HR-scorecard
    4.6 Besluitvorming en het creëren van draagvlak

    Hoofdstuk 5 HR-prioriteiten

    Inleiding
    5.1 Kosten en opbrengsten van personeel
    5.2 Prestaties als maat voor de productiviteit van werknemers
    5.3 Omvang, samenstelling en diversiteit van het personeelsbestand
    5.4 Kwaliteit en duurzame inzetbaarheid van werknemers
    5.5 Vertrek en behoud van werknemers


    Deel III Een goede basis creëren voor implementatie
    Hoofdstuk 6 Organisatie van HR

    Inleiding
    6.1 Positionering en interne organisatie van de HR-functie
    6.2 Integratie van de inrichting van de HR-functie in de planning en controlcyclus van de organisatie
    6.3 Relatie HR-lijnmanagement: werken met SLA's
    6.4 'De basis op orde': gestroomlijnde administratie en adequate regelingen
    6.5 Het gebruik van e-HRM en andere tools
    6.6 Consequenties van de groei van e-HRM voor HR
    6.7 Alternatieven voor de inrichting van de HR-functie
    6.8 Evaluatie en aanpassing van de HR-structuur

    Hoofdstuk 7 Ontwikkelen van professionele kwaliteiten van de HR-adviseur

    Inleiding
    7.1 Persoonlijke eigenschappen van HR-adviseurs
    7.2 Adviesvaardigheden
    7.3 Onderzoeksmethoden
    7.4 Project- en programmamanagement
    7.5 Procesmanagement

    Deel IV Implementatie van het HR-beleid: HR-interventies in de praktijk
    Hoofdstuk 8 Ontwerpen en doorvoeren van veranderingen

    Inleiding
    8.1 Verandermanagement
    8.2 De HR-adviseur als regisseur en/of facilitator van veranderingsprocessen
    8.3 Weerstand tegen verandering
    8.4 Innovatieprocessen
    8.5 Procesmatig begeleiden van organisatieveranderingen
    8.6 Sturen van cultuurverandering

    Hoofdstuk 9 Ontwikkeling van de organisatie

    Inleiding
    9.1 Bijdragen aan de ontwikkeling van missie, doelstellingen en strategie
    9.2 Inrichten en wijzigen van bedrijfsprocessen
    9.3 Plannen en doorvoeren van grote organisatieveranderingen
    9.4 Ontwikkeling van netwerkorganisaties
    9.5 Organisatie- en functieontwikkeling
    9.6 Ontwikkeling van de organisatiecultuur
    9.7 Ontwikkeling van leiderschap en leidinggeven
    9.8 Verandering van de arbeidsverhoudingen
    9.9 Verbetering van de arbeidsomstandigheden

    Hoofdstuk 10 Personeelsplanning

    Inleiding
    10.1 Personeelsplanning als proces om HR-interventies voor te bereiden
    10.2 De principes van richtingzoekende planning
    10.3 Vertaling van prestatie- en potentieelgegevens in persoonlijke actieplannen
    10.4 Het opstellen van een personeelsplan op basis van een kwaliteitsscan van het personeelsbestand
    10.5 Instrumenten van personeelsplanning

    Hoofdstuk 11 Verbetering van prestaties en productiviteit

    Inleiding
    11.1 Streven naar prestatieverbetering en kostenbeheersing via de beoordelingscyclus
    11.2 Motivatie en prestatieverbetering
    11.3 Tevredenheid en betrokkenheid van medewerkers
    11.4 Prestatieverbetering met behulp van beloning en andere arbeidsvoorwaarden
    11.5 Verzuimmanagement
    11.6 Wijziging van roosters en arbeidstijden
    11.7 Aanpassing van de verhouding vast-flexibel personeel
    11.8 Aanpassing van de mix van arbeidscontracten
    11.9 Nieuwe vormen van organiseren en (samen)werken

    Hoofdstuk 12 Ontwikkeling van kwaliteiten en duurzame inzetbaarheid van medewerkers

    Inleiding
    12.1 Introductie en begeleiding van werknemers
    12.2 Coaching als specifieke vorm van begeleiding
    12.3 Competentieontwikkeling
    12.4 Kennisontwikkeling
    12.5 Teamontwikkeling
    12.6 De kracht van informeel leren
    12.7 Opleidingsmanagement
    12.8 Het opzetten van opleidingen en andere leer- en ontwikkelingsactiviteiten
    12.9 Bijdragen van opleidingen en andere leeractiviteiten aan verbetering van het rendement van de organisatie
    12.10 Loopbaanontwikkeling
    12.11 Management- en leiderschapsontwikkeling

    Hoofdstuk 13 Sturen op de in-, door- en uitstroom van personeel

    Inleiding
    13.1 Recruitment als belangrijkste instroominstrument
    13.2 Het voorbereiden van interne doorstroom of uitstroom van werknemers
    13.3 Interne doorstroom van werknemers
    13.4 Sturen op de mix van sleutelpersonen en sleutelposities
    13.5 Gecontroleerde uitstroom als instrument om op de kwaliteit van het personeel te sturen
    13.6 Omgaan met te veel of te weinig verloop van personeel
    13.7 Stimuleren van behoud van werknemers
    13.8 Ontwikkelen en benutten van talentnetwerken


    Afsluiting
    Bijlage 1: Bedrijfskaart Steenbakker
    Bijlage 2: Detailaanpassingen in de tweede druk
    Literatuur
    Trefwoordenregister


    Terug naar boven

    Contact

    Voor bestellingen en algemene vragen over het boek kunt u contact opnemen met:

    Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum
    Sonja Geurts (uitgever)
    Marian Nuis (secretariaat)
    Industrieweg 38, 9403 AB Assen
    Postbus 43, 9400 AA Assen
    Tel.: 0592 379 555
    Fax.: 0592 379 552
    E-mail:m.nuis@vangorcum.nl

    Voor inhoudelijke vragen over het boek en over deze website kunt u zich wenden tot:

    Dijkstra Organisatieadvies & Personeelsmanagement
    Bernadette Ernst of Gerda Filippo
    Blekersdijk 1, 3311 LC Dordrecht
    Tel.: 078-6312246
    Fax: 078-6313491
    E-mail: secretariaat@dijkstra-oapm.nl

    Terug naar boven